مدیریت، اقتصاد و توسعه

     ¤- با آنکه پروژه  «اصلاح نظام بودجه‌ریزی» از سال 65 در دستور کار سازمان مدیریت و برنامه ریزی قرار گرفت اما تا سال 81 هیچ اتفاق خاصی در تنظیم لایحه بودجه سالانه بوجود نیامد . تا اینکه بودجه سال ۸۵ با رویکرد نتیجه گرایانه و با صفت عملیاتی شدن تدوین و از آن زمان موضوع تحول در نظام بودجه نویسی کشور به صورت جدی مورد توجه محافل اقتصادی قرار گرفت . در بودجه عملیاتی به جای اصلاح ساختار به نتایج حاصله از دخل و خرج منابع توجه شد . در واقع مقرر بود ساختار اقتصاد کشور را که متکی به نهاده ها    input oriented economy بود به یک ساختار تولیدگرا (ستانده گرا)  output oriented economy تغییر یابد .
      از ایراداتی که بر روش رایج بودجه نویسی وارد بود می توان به : 1-عدم تعریف ارتباط دقیق بین اهداف بودجه سالانه با اهداف برنامه توسعه. 2- طرح مجدد پیشنهاد دستگاههای اجرایی از طریق برقراری ارتباط با کمیسیون‌های ذیربط یا فراکسیون‌های خاص.  3- بی‌حد و مرز بودن تغییرات لایحه در مجلس. 4- عدم هماهنگی ماده 113 قانون محاسبات عمومی با ماده 40 قانون برنامه و بودجه. 5- نبود ضمانت اجرایی ماده 34 قانون برنامه و بودجه ، اشاره کرد .
       تحولی که در بودجه سال ۸۵ کلید خورد گر چه ناظر به رفع مشکلات قبلی نظام بودجه ریزی تنظیم گشت اما عمر بسیار کوتاهی داشت ، چرا که بودجه 87 علی الظاهر کاری به این حرفها ندارد ! بنا به گفته ریاست محترم جمهوری لايحه بودجه سال 87  آغاز يك تحول در نظام بودجه نويسي كشور است .
      دکتر احمدی نژاد تاکید کرد : «بودجه اي كه در دوره هاي گذشته تنظيم مي شد، بسيار پيچيده و حجيم بود و اين مساله ضمن اينكه رسيدگي به آن را مشكل مي كرد، موجب مي شد كه مردم هم به آن اشراف نداشته باشند.
      رييس قوه مجريه با تاكيد بر اينكه دولت در لايحه بودجه سال آينده در صدد رسيدگي به اين وضعيت و سر و سامان دادن به آن برآمده است، تصريح كرد : در بودجه اي كه تنظيم شده تلاش كرديم ايرادات اساسي بودجه نويسي سال هاي گذشته را اصلاح كنيم و تقريبا همه مشكلات رفع شده است؛ اولا ساختار اين بودجه بسيار ساده است، به طوري كه هر ايراني كه سواد خواندن و نوشتن داشته باشد ، مي تواند براحتي از ميزان درآمد و هزينه دولت آگاه شود و اين اتفاق بزرگي است .  ثانيا با روش بودجه نويسي جديد، رسيدگي مجلس شوراي اسلامي نيز بسيار آسان شده است و وقت مجلس را در پيچ و خم هاي بي فايده معطل نكرده ايم . تلاش شده است كه بودجه ساده و شفاف باشد تا مجلس بتواند به دور از حاشيه هاي غير ضروري در اصل و حقيقت بودجه نظارت كند »
     بنا به توصیه رئیس جمهور محترم تا روز دوشنبه هفته آینده که بودجه پیشنهادی دولت رسما" به مجلس تقدیم می گردد از هر گونه پیشداوری و تحلیل پرهیز می کنیم  اما به نظر می رسد تا همین جای کار دو ابهام و ایراد اساسی قابل طرح است :
     ۱- ظاهرا" در ادله اصلاحی دولت ، خلاصه نویسی و ایجاز به مفهوم شفافیت  گرفته شد . در حالی که لازمه نظارت مجلس محترم ، وجود مواد و تبصره های تکلیفی روشن و واضح در ابعاد مختلف است تا در صورت تخلف ، قابل پیگیری و برخورد باشد . گوئی بودجه  ۲۷۱ هزار ميليارد تومانی ۸۷ در چند صفحه و به صورت کلی تنظیم و ارائه می شود و در آن سهم هر وزارتخانه  تعیین شده است .
     ۲- سادگی از ویژگی های دیگر بودجه ۸۷ است که به منظور ۱-   مجلس بتواند به دور از حاشيه هاي غير ضروري در اصل و حقيقت بودجه نظارت كند ۲- هر ايراني كه سواد خواندن و نوشتن داشته باشد ، مي تواند براحتي از ميزان درآمد و هزينه دولت آگاه شود . به نظر می رسد در تنظیم بودجه حرفه ای و تخصصی نیازی به این دو ویژگی وجود نداشته باشد . اولا" یکی از وظایف مجلس رسیدگی به بودجه تفصیلی است و اتفاقا" باید در حواشی این بودجه ورود نماید ثانیا" بی شک آحاد جامعه آگاه ایرانی بر تخصصی و عالمانه بودن نظام اقتصادی اصرار داشته و از دغدغه های آنان به شمار می رود . آنچه را که مردم انتظار دارند ؛ تفصیل و صراحت بودجه در موارد هزینه و خروجی های عدالت محورانه این بودجه و آثار و پیامدهای شادی بخش آن است نه آنکه سطح بودجه نویسی  اکابری شود !