مدیریت، اقتصاد و توسعه

     اقتصاد بسته، به سيستمي گفته مي شود كه در آن تقسيم كار براي توليد، بين خانواده ها و قبايل در حوزه هاي كوچك جغرافيايي، مثلاً يك دهكده منجر مي شود. اين نظام اقتصادي كه ميراث گذشته ها است، به اقتصاد خود مصرفي نيز تعبير مي شود. در اين نظام اقتصادي، ميزان توليد مشخص نيست و علاوه برآن رابطه اي بين توليد و عرضه و تقاضا يا قيمت، وجود ندارد. چراكه گروهي از افراد احتياجات و ضروريات زندگي خود را از طريق تقسيم كار بين خود تهيه و توليد مي كنند . بنابراين، بطور منطقي هرگروهي به اندازه نياز خود توليد و مصرف مي كند و نگهداري حساب توليد و مصرف به طور دقيق چندان ضروري نيست و در نتيجه برنامه ريزي محلي از اعراب نخواهد داشت
     اقتصاد باز، كه در واقع همان تعبير واقعي از اقتصاد است، نظام ديگري ست. در اين نظام، توليد اساساً بر مبناي تقاضاي بازار داخلي و بازارهاي خارجي پي ريزي مي شود. در اقتصاد باز تمام توليد كنندگان نه تنها براي خود، كه براي ديگران نيز توليد مي كنند و براي اينكه بازار پيوسته از اجناس مورد احتياج مردم برخوردار باشد، بايستي توليد، طي فرايندي با فروش انطباق داده شود. اين فرايند از دو طريق انجام مي شود، يكي از طريق تمركز برنامه ريزي (central planned economy) و ديگري از طريق بازار آزاد.
     - تمركز برنامه ريزي: در اين روش، ورود كالا به بازار براساس شناخت مقدار مصرف و مقدار توليد (كه هركدام برپايه آمارگيريهاي معيني حاصل مي شود)، به عمل مي آيد. از اين طريق تعادلي نسبي بين عرضه و تقاضا به وجود مي آيد و از انباشته شدن كالا يا كمبود آن در بازار و ايجاد بازار سياه جلوگيري مي شود. اين كنترل ممكن است به وسيله اتحاديه هاي بازرگاني يا ساير سازمانهاي دولتي صورت گيرد. اما به هرحال در اين اقتصاد درصورت سلامت، از رقابت خبري نيست. و هيچ توليد كننده اي تلاشي در جهت ارتقاء كمّي و كيفي توليد خود ندارد. و در شرايط غير سلامت، ايجاد نوسانهاي غيرضروري موجب بروز گرانيهاي بي جهت و سودجويي هاي غير اخلاقي خواهد شد.
     - بازار آزاد، در اين نظام اقتصادي، هركس بنا به سليقه و احساس علاقه خود كالايي را توليد و به بازار عرضه مي كند. در اين حالت توليدكنندگان برپايه تجربه اي كه در خلال فعاليت خويش به دست آورده اند، ميزان توليد را تعيين مي كنند و آنرا افزايش يا كاهش مي دهند. اين روش بيش از هرچيز قيمتها را تحت تأثير قرار مي دهد و عملاً آنرا كنترل مي كند. چراكه اگر توليد كننده اي به منظور افزايش قيمت، توليد خود را كاهش دهد، توليد كننده اي ديگر از خلأ بازار استفاده كرده و همان كالا را توليد و به فروش مي رساند و ضمن جلب منفعت، ضمناً از افزايش قيمت كالاي مزبور نيز جلوگيري مي كند. در همين فرايند است كه رقابت عملاً شكل مي گيرد ." نقل از اینج"ا