مدیریت، اقتصاد و توسعه

       ¤-  مطابق تعریف سازمان بین المللی استاندارد (ISO)  استاندارد ، مدرکی است که با اجماع تهیه می شود و توسط مقامات معینی به تصویب می رسد . نظمی است مبتنی بر نتایج استوار علوم و فنون و تجارب بشری در کلیه رشته ها و فعالیتهای عمومی که به صورت قواعد و مقررات و به منظور ایجاد هماهنگی و وحدت و توسعه و تفاهم و تسهیل در ارتباطات ، صرفه جوئی در اقتصاد ملی، حفظ سلامت و ایمنی عمومی و گسترش مبادلات بازرگانی به کار می رود.
     ساده کردن ، تعویض پذیری، تبادل افکار، ایمنی، تامین منافع مصرف کننده، رمزدار و نشاندار کردن برای تبادل بین المللی، کیفیت ، تامین منافع اجتماعی و رفع موانع تجاری را می توان از اهداف استاندارد نام برد . هدف غائی استاندارد کردن فرهم کردن وسائل زندگی راحت و خوب یرای مردم است. 
     سازمان بین المللی استاندارد  International Organization for Standardization سال1947 تاسيس يافت.  وظيفه اصلي (ISO) توسعه استاندارد كردن و فعاليت هاي مرتبط در جهان با نگرشي تسهيل كننده نسبت به تبادلات بين المللي كالاها و خدمات, بهبود همكاري در محدوده علمي, فني, اطلاعاتي و فعاليت هاي اقتصادي و حمايت از توليد كننده و مصرف كننده مي باشد. سازمان بين المللي استاندارد (ISO) تدوين استانداردهاي فني و اختياري را بر عهده دارد. دامنه كار (ISO) به يك شاخه اختصاصي محدود نمي شود و شامل كليه موضوعات و رشته هاي فني  به‌ جز حوزه مهندسي برق و الكترونيك كه توسط IEC) International Electrical Commission) انجام می گیرد, مي گردد. در حال حاضر، اين سازمان بین‌الملی متشكل از یک شبکه از مؤسسات استاندارد ملی در 157کشور دنیا است، كه بر پایه یک مرکز در هر کشور و یک مرکز اصلی در شهر ژنو - سوئیس فعالیت می‌کند که وظیفه هماهنگی مراکز مختلف را برعهده دارد.
      استانداردهاي ايزو بر اساس اتفاق‌نظر دست‌اندركاران و با در نظر گرفتن نياز صنايع و مشتريان، در جهان شكل مي‌گيرد و استفاده از آنها اختياري است. براي شكل‌گيري اين استانداردها سه مرحله طي مي‌شود: 1. اعلام نياز يك صنعت به استاندارد خاص و اعلام اين نياز به اعضاي سازمان در سطح ملي، پيشنهاد آن به‌عنوان مورد جديد به ايزو، تعريف دامنه فني استاندارد مورد نظر، و تشكيل گروه كاري متشكل از متخصصان فني كشورهايي كه به موضوع علاقه‌مند هستند؛ 2. پس از توافق بر روي جنبه‌هاي فني تحت پوشش، گفت‌وگو با كشورها درخصوص ويژگي‌هاي تفصيلي موردنظر انجام مي‌شود. اتفاق نظر در اين مرحله از كار شكل مي‌گيرد؛ و  3. مرحله نهايي شامل تصويب رسمي استاندارد است، معيار پذيرش، رأي 32 اعضاي ايزوست كه در فرايند تهيه استاندارد شركت كرده‌اند و تصويب نهايي با رأي 75 درصد كليه اعضايي كه در رأي‌گيري شركت كرده‌اند، ميسر است. پس از اين مرحله، مصوبات به‌عنوان استاندارد ايزو منتشر مي‌شود. به‌دليل نياز به بازنگري در استانداردها، ايزو مقررات عمومي انجام تجديدنظر را در فواصل زماني معين تدوين كرده است. تا نوامبر 2001، حدود 120000 استاندارد بين‌المللي در قالب 300000 صفحه به زبان‌هاي انگليسي و فرانسوي ارائه شده است. 
     اولين تشكيلات موسسه استاندارد ايران با تصويب قانون اوزان و مقياسها در سال1304 خورشيدي مطرح شد. بعدها و در سال1332 به واسطه ضرورت تعيين ويژگي ها و نظارت بر كيفيت كالاهاي صادراتي و وارداتي، ايجاد يك تشكيلاتي رسمي مورد توجه قرار گرفت و هسته اوليه تشكيلات سازماني موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران در اداره كل تجارت وقت شكل گرفت.
    در سال1339 با تصويب قانون تاسيس موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي، موسسه كار خود را در چارچوب هدف ها و مسئوليت هاي تعيين شده آغاز كرد. موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران در سال1960 به عضويت سازمان بین المللی استاندارد  درآمد.
     در میان هزاران سند استاندارد که تاکنون در سازمان بین المللی استاندارد به تصویب رسیده است ، استانداردهاي سري ايزو 9000  از شهرت و اهمیت ویژه ای برخوردارند . ایزو 9000 در زمينه كيفيت گفتگو مي‌كند، ولي نه فقط كيفيت محصول نهايي، بلكه كيفيت عملكرد صحيح  همواره صحيح تمامي بخش‌هاي يك سازمان كه در مجموع در كيفيت محصول يا خدمت عرضه شده توسط يك سازمان يا به عبارتي ديگر در كيفيت كل سازمان تجلي مي‌يابد. استانداردهاي سري ايزو 9000 در واقع تعيين‌كننده ويژگي‌ها يا مشخصات فني براي محصول نيستند، بلكه استانداردهايي هستند كه بر فرايند و عملكرد تمامي فعاليت‌ها كه بر كيفيت محصول يا خدمت نهايي تاثير مي‌گذارد توجه دارد و به همين روي براي هر نوع صنعتي داراي كاربرد است
     تدوين استانداردهاي سري ايزو 9000 در مورد مديريت كيفيت و تضمين كيفيت (QM, QA) در اواخر دهه هفتاد با بهره‌گيري از استاندارد انگلستان و ساير استانداردهاي مربوط به سيستم‌هاي كيفيت طراحي شده براي صنايع نظامي و هسته‌اي در كميته فني  176 سازمان بين‌المللي استاندارد (ISO/TC 176) تحت عنوان "مديريت كيفيت و تضمين كيفيت" آغاز و در سال 1987 پس از بحث و بررسي‌هاي علمي و تخصصي گسترده و تاييد پيش‌نويس‌هاي تهيه شده توسط كشورهاي عضو اين كميته فني به صورت مجموعه‌اي مشتمل بر شش استاندارد از سوي دبيرخانه سازمان بين‌المللي استاندارد منتشر گرديد و در حال حاضر بر تعداد آنها افزوده شده و مشتمل روش آزمون 18 استاندارد گرديده است.
     استانداردهاي سري ايزو 9000 استانداردهايي مديريتي بوده و به اين نكته تاكيد دارد كه كيفيت بايد در فرآيند توليد و در تمامي بخش هاي يك سازمان (كارخانه يا شركت) از جمله بخش طراحي, بخش تداركات, بخش توليد, بخش كنترل كيفيت, بخش آموزش و غيره بوجود آيد.
      كيفيت شامل كليه ويژگي‌ها و شاخص‌هاي فرآورده يا خدمتي است كه توان برآوردن نيازهاي موجود يا بالقوه را داراست
     كنترل كيفيت عبارت از كاربرد فنون عملياتي و فعاليت‌هايي است كه به‌منظور تحت نظارت گرفتن فرايند، و نيز حذف عوامل عملكرد نامطلوب در تمام مراحل حلقه كيفيت براي دست يافتن به نتايج مؤثر اقتصادي صورت مي‌گيرد.
     مديريت كيفيت شامل همه فعاليت‌هاي مديريتي است كه خط‌مشي كيفيت، اهداف، و مسئوليت‌ها را تعيين مي‌كند و آنها را از طريق برنامه‌ريزي كيفيت، كنترل كيفيت، تضمين كيفيت، و بهبود كيفيت در ساختار نظام كيفيت به اجرا در مي‌آورد
     نظام كيفيت عبارت از ساختار سازماني، مسئوليت‌ها، دستورالعمل‌ها، فرايندها، و منابع مورد نياز براي اجراي مديريت كيفيت است
     تضمين كيفيت مربوط به كليه حركت‌هاي ضروري برنامه‌ريزي‌شده و نظام‌مند براي تضمين اين امر است كه كالا يا خدمتي نياز مشخّصي را برآورده سازد