مدیریت، اقتصاد و توسعه

     موضوع تغيير ساختاري و تحول در ساز و كار عمومي زندانها و ایجاد سيستمي اصلاحي و تربيتي در اداره زندانها، از خاستگاههاي بلندي است كه رياست محترم قوه قضائيه دائماً نسبت به آنها حساسيت نشان داده و براجرا و تحقق آن تاكيد ورزيده اند.
     در سخن كوتاه ما، بسط اين مقوله و بحث جامع الاطلاف راجع به اينكه در طول سالهاي گذشته تا چه اندازه به زندانباني تربيتي نزديك شده ايم؟ و آيا اساساً رويكرد موجود زندانباني، سمت و سوي تربيتي دارد يا خير؟ ميسور نمي باشد.
     اما از آنجا كه رئيس محترم سازمان زندانها جناب آقاي بختياري با عزمي راسخ براي تحقق خواسته هاي رياست محترم قوه تلاش نموده و اخيراً كميته هايي در قالب مباحث علمي و پژوهشي و تخصصي از سوي ايشان ماموريت يافته اند تا رهيافتهاي روشمندانه اصلاحي و راهكارهاي تربيتي جديدي را ارائه نمايند، لذا بي مناسبت نيست تا پيشنهاداتي كه چندي
پيش در نشريه ماوي طي مقاله اي با عنوان پارادوكسيكال زندانباني توسط راقم ارائه گرديد با اندكي اصلاح در معرض مطالعه و نقد خوانندگان محترم حمايت قرار گيرد.
     بديهي است كه روزنامه حمايت مي تواند بعنوان پل ارتباطي بين محققان،انديشمندان، اساتيد، دانشجويان و مسئولان سازمان زندانها عمل نموده و از نقدها و نظرها و ديدگاههاي كارشناسانه آنان بخوبي بهره ببرد.
     پيشنهادات زير زير بعنوان مطلع و آغازي براي تبادل نظرات حول و حوش موضوع
زندانباني جديد طرح مي گردد.
1-عنوان سازمان زندانها به سازمان اقدامات تاميني و تربيتي تغيير
يافته و نام زندانها از عنوان سازمان كاملاً حذف گردد. چرا كه شمول معني
اقدامات تاميني و تربيتي، مفاهيم زندانباني را نيز پوشش مي دهد و بكار بردن
آن علاوه بر اينكه زائد مي نمايد نوعي رفتار سنتي و خشن را در اذهان تداعي
مي كند.
2-نام زندانهاي كشور نيز به مراكز تربيتي و يا موسسات اصلاحي تغيير يابد.
3-حصارها و محدوديتهاي امنيتي و انتظامي از ساختار فيزيكي زندانها برداشته
شود و براي حفظ نظم و مقررات و نگهداري مطلوب محكومان، سيستمي
جديد طراحي و احيا گردد.
سيستم مذكور بايد مبتني بر روشهاي آموزشي و تربيتي پيش بيني شود.
4-براي نگهداري افراد سابقه دار و شرور و پر خطر و ناهنجار، مراكز مستقلي
در هر استان پيش بيني شود و در شرايط ويژه اي نسبت به نگهداري و اصلاح
و تربيت آنان اقدام گردد.
5-عناوين شغلي كاركناني كه در داخل بندها خدمت مي كنند و مسئوليت
مراقبت از زندانيان را به عهده دارند به مربي تربيتي درجه 1 تا 3 به مقتضاي
تحصيلات و تجارب آنان تغيير يابد تا هم كاركنان مذكور به لحاظ روحي و رواني
عمل خود را فرهنگي و آموزشي و تربيتي تلقي نمايند و هم زندانيان در تعامل
با آنان احساس آرامش و صميميت كنند.
6- در فرآيندهاي نگهداري محكومان و متهمان، نگره هاي موجود اعم از قضائي
و امنيتي و زندانباني بايد سمت و سوئي تربيتي و فرهنگي بيابد و اين مفاهيم
نيز در قوانين و مقررات بصورتي نظام مند تعريف شود، چرا كه بدون همكاري
مسئولان مربوط خاصه قضات محترم تحقق چنين اهدافي به
سراب شبيه تر خواهد بود!
در پايان از آنجا كه تجربه دو دهه بعد از پيروزي انقلاب و تجربه انبوه ساير
كشورهاي توسعه يافته جهان، ثابت كرده است كه نگهداري زندانيان در
محدوده تاريك امنيتي و انتظامي هپچ كمكي به اصلاح و تربيت آنان نمي كند و
برخوردهاي خشن جز خواري و عقده و تحريك امراض روحي و رواني حاصل ديگري
براي زندانيان نخواهد داشت لذا اميدواريم در راستاي ايجاد تغييرات جدي در
مقررات زندانها و ساختار فيزيكي زندانها و نحوه نگهداري زندانيان اقدامات
كارشناسانه و موثر و فوري معمول گردد.