مدیریت، اقتصاد و توسعه

     ¤-علم مهندسي مالي به طور عملي از سال 1980 ميلادي آغاز و نظريه هاي مهم درباره آن از سال 1985 مطرح شد. طي دهه 1980 به علت آزادسازي مالي در كشور آمريكا، تمامي نظامهاي مالي با شوك بزرگي روبرو شدند. پس از آن سازمانها در پي مديران مالي لايقي بودند تا بتوانند به چنين شوكهايي پاسخهاي مناسب بدهند بويژه آنكه مدلهاي كلاسيك ديگر پاسخگوي مسايل و مشكلات مالي آن زمان نبود. به همين دليل سالها بعد در سال 1990 علم مهندسي مالي شكل گرفت و از طريق آن خدمات وسيعي در امر مسايل مالي، براي سازمانها ارائه شد. طي سالهاي 1990 تا 1994 دانشگاهها نيز رشته مهندسي مالي را پذيرفته و شروع به تدريس آن كردند.
     امروزه تعريف جديدي از مهندسي مالي شده است، و آن عبارت است از هرگونـه طراحي جديد و نوآوري در سيستم هاي مالي. حوزه هاي مهندسي مالي را مي توان در سه حوزه فعاليت خلاصه كرد: اول، حوزه مشتقات مالي، دوم، حوزه مهندسي نقدينگي و در نهايت حوزه مهندسي ترازنامه. تمامي اهداف اين سه حوزه به بهينه سازي مالي و مديريت ريسك هاي موجود سرمايه گذاري بر مي گردد.
     همچنين مهندسي مالي يك زمينه چندبعدي يكپارچه شامل تئوريهاي مالي و اقتصادي، روشهاي مهندسي، ابزارهاي رياضي و كاربردهاي برنامه نويسي است. به زبان ديگر مهندسي مالي كاربرد تركيبي متدولوژيهاي مهندسي و روشهاي مالي را بيان مي كند. اين رشته براي کساني که به دنبال كاهش ريسك سرمايه گذاري هستند و علاقمندان فعاليتهاي بانكي، مديريت مالي، مشاوره صنعتي و تجزيه و تحليلهاي كمي در بخشهاي مالي بنگاههاي صنعتي و خدماتي كاربرد دارد.
     مهندسي مالي به ابزارهاي معاملاتي و كاربردهاي آنها در مدلسازي بازارها و ابزارهاي مالي اختصاص دارد. زمينه هايي از قبيل فرآيندهاي تصادفي ، بهينه سازي ، و تجزيه و تحليل داده ها، مديريت سبد سرمايه ، ارزش گذاري مشتقات مالي ، موضوعات مالي محاسباتي از قبيل شبيه سازي مونت كارلو و تكنيكهاي عددي ، مدلسازي و طراحي ساختار نرخ بهره، مدلسازي ريسك اعتباري، تجزيه و تحليل ريسك مالي و رويكردهاي توسعه سيستمهاي معاملاتي كمي در اين علم پرداخته مي شود. اين علم به مهارتهاي رياضي و دانش تئوريهاي احتمالي بسيار وابسته است.
     علم مهندسي مالي به دنبال بسياري از تئوريهاي مالي و مديريتي با سرعت بسيار بالايي رشد يافت. تكنيكهاي مهندسي مالي به توسعه بسياري از مشتقات مالي و محصولات يكپارچه در سيستمهاي معاملاتي كه براي افزايش اطمينان در قيمتهاي بازار سرمايه بوجود آمده بودند، منجر شد. بخشهاي مالي بنگاهها از کاربردهاي پوشش ريسك سرمايه گذاري و محاسبات ارزش در ريسك در سبد سرمايه گذاري که بخش کوچکي از کابردهاي اين علم مي باشند، استفاده مي كنند.
     به طور خلاصه مهندسي مالي تلاش مي‌كند با استفاده از تكنيك‌ها و روش‌هاي كمي و مديريتي به طراحي و ايجاد ابزارهاي مبتكرانه مالي و ارائه الگوهاي مناسب پرداخته كه موجب تصميم‌گيري به موقع براي نيل به نقطه مطلوب ريسك و افزايش بازده سازمان جهت اصلاح ساختارهاي مالي گردد.
     دلايل عمده لزوم بکارگيري مهندسي مالي عبارتست از:

• پيچيدگي و مشكل بودن تصميم‌گيري مالي و اقتصادي مديران ارشد به دليل مواجه بودن با گزينه‌هاي متعدد و طبقه‌بندي نشده
• ضعف در مديريت اطلاعات و سيستم‌هاي اطلاعاتي و پشتيباني تصميم‌گيري (از قبيل حسابداري)
• بوروكراسي و پيچيدگي‌هاي سازماني بالاخص در بخش‌هاي مالي
• هزينه‌هاي اضافي و غيرلازم بخش‌هاي مختلف و نبود راهكارهاي كاهش هزينه و صرفه‌جويي
• وجود ريسك‌هاي مختلف مالي و غيرمالي در محيط رقابتي و دائم التغيير امروزي
• عدم بررسي دقيق و کارشناسي روش‌هاي تامين و تجهيز منابع مالي
• عدم استفاده از روش‌ها و تكنيك‌هاي نوين مديريتي و مهندسی .  * _{نقل از گروه مالی ایران}